Zapraszamy na Adrenalinium!

adrenalinium2016_stopkaOd kilku lat Polskie Towarzystwo Tatrzańskie – Oddział w Bielsku-Białej jest partnerem Festiwalu Górskiego „Adrenalinium”, którego dziewiąta edycja odbędzie się w żywieckim kinie Janosik w dniach 21-23 października 2016 r. Dla członków Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, w szczególności także członków Oddziału Krakowskiego PTT (a także członków PTTK oraz klubów zreszonych w PZA) organizatorzy przewidzieli karnety w obniżonej cenie 55 zł (3-dniowe) oraz 25 zł (1 dzień). Dla dzieci do lat 12 wstęp jest wolny. Karnety dostępne są w kasie kina, pojedyncze bilety można nabyć online na stronie: http://www.filmowa.net/karnety-kino-janosik.html.

Czytaj dalej

Astro-notki dla ludzi gór – wrzesień 2016

Tytułowa strona czasopisma CERN Courier z informacją o udoskonaleniu (upgrade) oberwatorium Pierre Auger.

Tytułowa strona czasopisma CERN Courier z informacją o udoskonaleniu (upgrade) oberwatorium Pierre Auger.

Start projektu CREDO i jego możliwe implikacje dla rozwoju astrofizyki.

Przedostatniego dnia sierpnia 2016 r., we wtorek, w Instytucie Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie odbyło się spotkanie założycielskie projektu obserwacji promieni kosmicznych najwyższych energii (Cosmic-Ray Extremely Distributed Observatory, akronim CREDO).

Czytaj dalej

Astro-notki dla ludzi gór – nieregularnik – czerwiec 2016

Symulacja zderzenia czarnych dziur i powstającej fali grawitacyjnej GW151226.

Symulacja zderzenia czarnych dziur i powstającej fali grawitacyjnej GW151226.

Mamy drugą detekcję fal grawitacyjnych! Z pary czarnych dziur o masach 14 i 8 mas Słońca położonych 1.4 mld lat świetlnych od nas, w gwałtownym zjawisku zlania się (mergingu) tychże, otrzymaliśmy piękną serię fal grawitacyjnych w naszym rejonie Wszechświata. Zjawisko nazwano – od nazwy fali grawitacyjnej „GW“ i daty jej wykrycia przez ten sam detektor co ostatnio – GW151226, i było ono cokolwiek inne niż to z września 2015. Słabsze, ale za to obejrzeć mogliśmy więcej (bo kilkadziesiąt) finalnych okrążeń czarnych dziur wokół siebie przez aktem zlania się w jedną dużą. Przy tej okazji anihilacji uległa materia o masie około masy Słońca. Zniekształcenie czasoprzestrzeni sięgnęło 3 części na 10^22, czyli tyle ile ma średnica atomu w stosunku do odległości Ziemia-Słońce (za Sky&Telescope). Implozja czarnych dziur zaczęła być widoczna gdy krążyły one z częstością 35 Hz aby w ciągu sekundy osiągnąć 450 Hz, czyli 450 okrążeń na sekundę. W tym czasie czarne dziury orbitowały wokół siebie ze znaczącym ułamkiem prędkości światła. Można tez było zmierzyć spin (prędkość rotacji) obu czarnych dziur przy łączeniu się z ograniczeniem teoretycznym. W przyszłości spodziewamy się po LIGO jeszcze wielu niespodzianek i odkryć. Więcej o LIGO w poprzednich Astro-notkach oraz w „Tarnowskiej Perci“. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Kultura

Nowa książka Bartka Sali

Okładka najnowszej książki autorstwa Bartka Sali, członka PTT o/Kraków.

Okładka najnowszej książki autorstwa Bartka Sali, członka PTT o/Kraków.

Co kilka numerów naszego informatora („Co słychać”) informujemy o nowych książkach autorstwa Bartłomieja Grzegorza Sali – członka Oddziału PTT w Krakowie, który z pewnością jest najbardziej aktywnym w tej dziedzinie członkiem naszego Towarzystwa.

Miło nam poinformować, że nakładem wydawnictwa BOSZ ukazała się kolejna książka naszego kolegi pt. „W górach przeklętych. Wampiry Alp, Rudaw, Sudetów, Karpat i Bałkanów”. Powszechna wiara w mroczne istoty o nadprzyrodzonych mocach, wampiry powstające z grobów by prześladować żywych, obecne były w kulturze niemal całej Europy, od Polski po Grecję, z Transylwanią na czele. Spopularyzowane od czasów Goethego wampiry stały się ulubionymi postaciami dziewiętnastowiecznych powieści grozy.

Czytaj dalej

O co chodzi z tymi falami grawitacyjnymi? Astro-notki dla ludzi gór – luty 2016

Zlewanie się 2 gwiazdowych czarnych dziur - symulacja komputerowa

Zlewanie się 2 gwiazdowych czarnych dziur – symulacja komputerowa

Wiele lat temu, prawie dokładnie 100, Albert Einstein wyprowadził równania Ogólnej Teorii Względności, opisującej kosmologiczną charakterystykę obserwowanego Wszechświata przy założeniu, że grawitacja jest jedynym uniwersalnym oddziaływaniem we Wszechświecie. Podlega jej nawet bezmasowa (w spoczynku) cząstka z racji faktu, że zgodnie z STW materia i energia są sobie równoważne.

Czytaj dalej

Astro-notki dla ludzi gór – grudzień 2015

Mars w przeszłości z hipotetycznym oceanem wielkości Atlantyku.

Mars w przeszłości z hipotetycznym oceanem wielkości Atlantyku.

Astronomiczna toplista 2015 wg miesięcznika „Astronomy“, strona internetowa www.astronomy.com.:

10. Obserwacje marsjańskich orbiterów (okrążających Czerwoną Planetę członów sond z kamerami i spektrometrami) oraz łazików (jeżdżących na całkiem dalekie wycieczki po powierzchni Marsa) wykryły struktury które mogły się pojawić tylko przy przepływie cieczy – słonej lub ciężkiej wody? – po powierzchni Marsa oraz że miliony lat temu mógł istnieć nawet marsjański ocean słonej wody przykrywający do 20% powierzchni naszego planetarnego sąsiada.

Czytaj dalej

Astro-notki dla ludzi gór – listopad 2015

Góra (wulkan) Wright'a na Plutonie, zdjęcie z sondy New Horizons.

Góra (wulkan) Wright’a na Plutonie, zdjęcie z sondy New Horizons.

Pierwszą “górską” wiadomością wartą polecenia oku członków Towarzystwa Tatrzańskiego jest nadanie imion Hillary’ego i (Tenzinga) Norgay’a górom na… Plutonie. Utwory górskie otrzymały nazwy Hillary’s Montes i Norgay Montes. Obydwa pasma mają po 1,5-3 km wysokości względnej i rozciągłość parudziesięciu km. Hillary Montes porównuje się do Śnieżki (1602m) a Norgay Montes do góry Fuji (3776m). Rozdzielczość kamery sondy New Horizons którą (z tej odległości) je uchwycono była rzędu 1 km.

Czytaj dalej

Całkowite zaćmienie Księżyca 27/28.09.2015. Konkurs fotograficzny.

Faza całkowita zaćmienia Księżyca - ogólne zarysy mórz księżycowych widoczne gołym okiem. Żródło - Astronomy.

Faza całkowita zaćmienia Księżyca – ogólne zarysy mórz księżycowych widoczne gołym okiem. Żródło – Astronomy.

W nocy (a właściwie niewiele przed brzaskiem) z najbliższej niedzieli na poniedziałek zaistnieją w Polsce korzystne warunki do obejrzenia całkowitego zaćmienia Księżyca. Co więcej, Księżyc będzie godzinę po perygeum (punkcie najbliższym Ziemi) w swoim ruchu orbitalnym wokół Ziemi, przez co jego tarcza będzie większa (kątowo) niż przeciętnie. Takie zjawisko nazywamy superksiężycem. Jedyną zagadką pozostaje pogoda.

Czytaj dalej

Astro-notki dla ludzi gór – wrzesień 2015.

Zaćmienie Słońca widziane przez astronautów misji Apollo 12.

Zaćmienie Słońca widziane przez astronautów misji Apollo 12 – faza „pierścienia z diamentem” (tuż przed II lub tuż po III kontakcie, tj. fazie całkowitej).

Ostatniej niedzieli miało miejsce częściowe zaćmienie słońca widoczne z części południowej półkuli Ziemi. Jeszcze bardziej egzotycznym od Antarktydy miejscem do oglądania zaćmień Słońca jest kosmos. Zaćmienia Słońca na Ziemi dzielą się na całkowite, obrączkowe i częściowe. Całkowite jest najbardziej efektowne i zachodzi gdy widoma średnica Księżyca przekracza widomą średnicę Słońca na niebie. Widzimy wówczas szereg zjawisk, takich jak perły Baily’ego, pierścień z diamentem, wreszcie – w trakcie fazy całkowitej – także koronę słoneczną i protuberancje.

Czytaj dalej

O książce Michała Jagiełły na stronie „Angelusa” – Literackiej Nagrody Europy Środkowej.

Okładka znanej książki Michała Jagiełły.

Okładka znanej książki Michała Jagiełły.

Kilka tygodni temu, na stronie jednego z najambitniejszych projektów literackich obecnego czasu (blog internetowy tutaj), wśród wpisów o książkach noblistów czy wybitnych pisarzy z Polski i zagranicy wymieniono także książkę „Wołanie w górach” Michała Jagiełły. Napisano tak:

„W najbliższą sobotę w centrum duchowości Honoratianum w Zakroczymiu odbędzie się spotkanie autorskie Michała Jagiełły, poświęcone głównie jego znanej książce „Wołanie w górach”.

Czytaj dalej

Astro-notki dla ludzi gór – czerwiec 2015

Artystyczna wizja zbliżenia sondy New Horizons do Plutona i układu jego księżyców.

Artystyczna wizja zbliżenia sondy New Horizons do Plutona i układu jego księżyców.

21 czerwca 2015 roku, o godzinie 16:38 UT (czasu uniwersalnego) Słońce w wędrówce po niebie osiągnie granicę gwiazdozbioru Raka – rozpocznie się astronomiczne lato. Lato kalendarzowe ma swój początek 22 czerwca. Nastanie najkrótsza noc w roku – na szerokości geograficznej Krakowa potrwa ona nieco ponad 7 godzin. Właściwie to zmierzch żeglarski (gdy Słońce znajduje się między 12 a 18 stopni kątowych pod horyzontem) przejdzie w świt żeglarski. Na prawdziwą, astronomiczną noc przyjdzie nam poczekać do końca lipca. Mówi o tym pewien rodzaj wykresu, popularna wśród miłośników astronomii klepsydra – link do tegorocznej znajduje się tutaj. Nastanie lata związane jest z pochodzącymi jeszcze z czasów pogańskich obchodami Nocy Kupały, Wianków bądź Nocy Świętojańskiej.

Czytaj dalej

Nowa książka Bartłomieja G. Sali o jeziorkach i stawach górskich

Okładka nowej książki Bartłomieja G. Sali - członka PTT O/Kraków.

Okładka nowej książki Bartłomieja G. Sali – członka PTT O/Kraków.

Książka Bartłomieja Sali „Jeziorka i stawy Gór Świętokrzyskich, Sudetów i polskich Karpat” jest pierwszą publikacją na temat jeziorek górskich w Polsce. Oprócz przedstawienia danych geograficznych autor opisał również znajdujące się w pobliżu budynki, pomniki, przypomniał wybitne osoby oraz legendy związane z tymi miejscami. Podał również znaczenie jezior w malarstwie i poezji. To czyni niniejszą książkę przystępnie podanym kompendium wiedzy o polskich stawach górskich. W książce znalazły się również informacji o zanikających lub już nieistniejących jeziorkach, jak także o tych, które kiedyś znajdowały się na terenie Rzeczpospolitej, a obecnie są poza granicami kraju.

Czytaj dalej